Dr S.Kraja: PRATIMO I POMAZEMO KOLIKO MOZEMO RODNOM KRAJU

Dr KrajaDr Selatin Kraja, Krajinjanin koji dugi niz godina živi i radi u Americi, svijetao je primjer kako se rodni kraj voli i ne zaboravlja, i kako se uz veliku volju, dobru organizaciju i, na prvom mjestu, humanost, u teškim trenucima pomaže mještanima podneblja iz kojeg je ponikao.

Žitelji Ostrosa su u prvom naletu opakog virusa za vrlo kratko vrijeme izašli kao pobjednici, pa je ovaj, najudaljeniji kraj barskog zaleđa, bio prvo coronafree mjesto u našoj opštini. Virus se, nažalost vratio, a sa njim i namjera doktora da ponovo pomogne i podrži svoje Krajinjane.

U svakom smislu – posredstvom humanitarne organizacije na čijem je čelu, ali i brojnim savjetima i preporukama struke.

Za našu medijsku kuću, dr Kraja, koji pomno prati dešavanja u Baru, godinu nakon početka pandemije, po drugi put govori o koronavirusu, situaciji u Americi, odnosu prema vakcinaciji, izazovima sa kojima se nosi zdravstveni sistem…

Epidemija koronavirusa u Baru, Ulcinju i cijeloj Crnoj Gori nanovo je eskalirala. U novembru, kada se zdravstvena situacija u Ostrosu, Vašem rodnom kraju, naglo pogoršala i kada je bilo gotovo 40 inficiranih, a više preminulih, organizovali ste se u Americi, preko humanitarne organizacije, ali i kao ljekar, da pomognete. Svjedoci smo da se vrlo brzo epidemiološka situacija stabilizovala i da se u ovoj najudaljenijoj barskoj mjesnoj zajednici gotovo iskorijenio opasni virus… Podsjetimo na koji način, i pokazuje li to da se dobrom organizacijom i odgovornim ponašanjem može mnogo postići u stavljanju epidemije pod kontrolu?

-Da, to je istina. Pošto mještani Krajine žive daleko od Bara, a ambulanta u Ostrosu nije bila dovoljno opremljena potrebnim medicinskim sredstvima i materijalom, ljudi su bili primorani da idu na testiranje u Ulcinj ili Bar, na šta se gubio cio dan i trošio novac koji neki od njih nijesu imali.

Početkom novembra počeli smo da prikupljamo novac zahvaljujući našim iseljenicima, organizovali smo radnu grupu u Ostrosu i pomogli otvaranje Covid-19 ambulante. Od tada pacijenti dobijaju većinu usluga u ambulanti u Ostrosu, pa nema potrebe da idu negdje drugo. Počelo je brzo testiranje, pacijenti koji su bili pozitivni na koronavirus su izolovani, a i kontakti su takođe testirani i izolovani. Uz brzo djelovanje, situacija se stavila pod kontrolu, pacijenti su dobijali terapiju u ambulanti…

Poslije dva mjeseca neumornog rada radne grupe i zaposlenih u tamošnjoj ambulanti, stanje se popravilo, a Krajina je postala coronafree mjesto. Ali, nažalost sada imamo nove slučajeve koji su došli spolja. To pokazuje koliko je važna organizacija na lokalnom nivou, rano testiranje i sprječavanje širenja infekcije.

Da li ste u kontaktu sa Krajinjanima i kakve su informacije kojima trenutno raspolažete?

-Stalno sam u kontaktu sa radnom grupom, gotovo svakodnevno me upoznaju sa epidemiološkom situacijom. Dijelimo informacije jedni s drugima. Covid-19 ambulanta dobro funkcioniše.

Prije mjesec dana počeo je drugi talas, u Ostrosu je bilo inficirano preko 30 ljudi, a procedura je bila ista kao i prvi put. Svima je pružena medicinska pomoć, urađena terapija i na našu sreću niko nije bio teško bolesan. Trenutno je dvoje inficiranih sa lakšom kliničkom slikom. Ponovo smo uspjeli da situaciju stavimo pod kontrolu.

Kakva je situacija u Americi?

-Došlo je do izvjesnog poboljšanja, ali ne u mjeri u kojoj želimo da bude. Ne možemo biti zadovoljni, jer i dalje imamo oko 60.000 novoinficiranih na dnevnom nivou i oko 1.000 smrtnih slučajeva.

Drugi talas Covid-19 jeste dostigao vrhunac nakon Nove godine, ali u februaru se neprekidno smanjivao broj novih pacijenata, hospitalizovanih i smrtnih slučajeva. Ali, tokom poslednjih nekoliko nedjelja, taj pad se usporava.

Što, kao ljekar mislite, koliko su vakcine efikasne u borbi protiv koronavirusa, kakav je odziv u Americi i što je Vaša preporuka u tom smislu građanima Crne Gore?

-Prevencija je najbolje sredstvo u borbi protiv bilo koje bolesti, posebno virusnih bolesti za koje nemamo odgovarajuće medicinsko sredstvo za njihovo suzbijanje. Do sada je u SAD oko 20 odsto ljudi djelimično vakcinisano (primilo je prvu dozu), a oko deset posto je potpuno vakcinisano (primilo je obje doze).

Nova administracija, Vlada, su posao shvatile ozbiljno. Oko dva miliona ljudi svakodnevno se vakciniše, a očekuje se da će ko želi, to moći do kraja maja. Želim da preporučim ljudima u Crnoj Gori da se vakcinišu, čim vakcina postane dostupna.

Kome obavezno preporučujete da primi vakcinu i da li postoje grupe ljudi za koje mislite da ne bi trebalo da se vakcinišu?

-Vakcinu preporučujem svima, a posebno starijim i osobama sa hroničnim oboljenjima. Ne postoji mnogo kontraindikacija za primanje vakcine, problem se uglavnom javlja kod onih koji imaju ozbiljne alergijske reakcije.

Mnogo je skeptičnih ljudi u vezi sa vakcinama, ali one su jedini način da se virusne bolesti i pandemije spriječe i pobijede. Sve vakcine su testirane na hiljadama dobrovoljaca i niko nije imao ozbiljne neželjene efekte.

Osim vakcine, koje su još Vaše preporuke u borbi protiv virusa?

-Vakcina je samo jedno od sredstava za borbu protiv virusa. Čak i kada se vakcinišemo, i dalje treba da nastavimo sa poštovanjem mjera poput nošenja maske, pranja ruku, fizičkog distanciranja…

Koji medikamenti se u Americi primjenjuju u liječenju oboljelih?

-Još nema čarobnih ljekova koji bi uništili virus. Većina tretmana se podržava. Uglavnom se koriste ljekovi kao u vašoj Opštoj bolnici u Baru (antivirusna sredstva, steroidi, vitamini, antikoagulanti, kiseonik, mehanička ventilacija).

Jedino što se ovdje koristi, a vjerovatno kod vas ne postoji, su monoklonska antitijela. Ako virus nastavi da bude prisutan i nakon završetka pandemije, možda ćemo morati da razvijemo lijek – antiviruse za uništavanje virusa, kao i druge antivirusne ljekove.

Ima li ikakvih novih saznanja o ovom virusu i da li su se pojavili novi sojevi?

-Ne znamo puno stvari o virusu. To je novi virus i naučnici će trebati da ga dugo proučavaju kako bi saznali kako se ponaša. Kao i drugi virusi, Covid-19 takođe mijenja svoj genetski kod. Otkrivene su nove varijante, a biće ih više u budućnosti. To ga čini zaraznijim i težim za kontrolu. Što duže pandemija bude trajala, virus će sve više da mutira i pojaviće se novi sojevi.

 

Koliko vakcine mogu biti učinkovite u borbi protiv novih sojeva virusa?

-Nove varijante virusa će stvoriti problem u toj borbi. Trenutne vakcine možda neće dobro funkcionisati za nove sojeve. Jedna vakcina možda neće uspjeti, pa će biti potrebno stvaranje novih ažuriranih vakcina. “Moderna” već radi na dopunskoj vakcini, koja će se koristiti za nove varijante.

Kakva su Vaša saznanja i projekcije, do kada virus može cirkulisati u svijetu?

-Niko ne može predvidjeti do kada će trajati borba sa koronom. Nadam se da će do kraja ove godine virus biti lokalizovan i da će se čovječanstvo vratiti u neki normalan život, ali ne kao što je bio prije početka pandemije. Biće problem ako postane sezonski poput gripa. Možda ćemo morati da živimo s tim kao sa gripom i da se redovno vakcinišemo.

Kakva je ekonomska situacija u Americi i kakva su predviđanja kada je riječ o posljedicama koje trpi privreda i standard stanovništva?

-Kao i svuda u svijetu, i u Americi ekonomija pati. Mnoga preduzeća su bankrotirala, puno ljudi je ostalo bez posla. Nova Vlada pokušava da pomogne malim preduzećima i nezaposlenima da prežive, ali neće biti lako ako se problem nastavi.

Da li još uvijek funkcioniše Vaša humanitarna organizacija i na što će njen rad biti usmjeren u narednom periodu?

-Što se tiče prikupljanja novčane pomoći u GoFundMe, u Americi je završeno. Radna grupa u Ostrosu će funkcionisati dok bude novčanih sredstava za pomoć porodicama koje se zaraze tokom pandemije.

Zdravstveni sistem kod nas, ali i na globalnom nivou je preopterećen, i čini se, na granici izdržljivosti. Kakva je, na kraju, Vaša poruka građanima u rodnoj zemlji?

-Da, slažem se, svuda u svijetu bolnice su prenatrpane. Pratim tamošnju situaciju i vidim koliko je vaša bolnica u Baru prebukirana. To je mala opšta bolnica i možda nema svu potrebnu opremu i ljekove, ali osoblje radi danonoćno kako bi pomogli svojim pacijentima.

Savjetujem ljudima da budu disciplinovani, da slijede uputstva zdravstvenih i ostalih vlasti. To je jedini način borbe protiv ovog virusa. Izgubili smo dovoljno ljudi i ne možemo dozvoliti da izgubimo još više. Dugo smo zanemarivali virus, nijesmo slijedili smjernice i sada plaćamo životom.

Na društvenim mrežama ima puno dezinformacija o virusu, o bolnici, o vakcinama… Ne slušajte ih. Slušajte vjerodostojne izvore. Vjerujte u nauku.

(Izvor, foto: Barinfo, autorka: Vesna Šoškić)

Leave a Reply

Your email address will not be published.

KONCERT “ZAUSTAVITE RAT – NDALENI LUFTËN”

Media for All: NË ULQIN MBAHET KONFERENCA E MEDIAVE RAJONALE

Horizonti i Ri: TUBOHEN PËRFAQËSUESIT E MEDIAVE KRYESORE NË GJUHËN SHQIPE

Zëri: Shkolla e parë shqipe u hap më 1258 në Ulqin

Shkolla shqipe ka një traditë të gjatë. Nga hulumtimet e deritashme që kanë gjetur dhe publikuar studiuesit dhe gjuhës shqipe, shkollës shqipe dhe historisë së shqiptarëve vërtetohet se shkollat shqipe kanë një histori prej së

Zëri: Shkolla e parë shqipe u hap më 1258 në Ulqin
Zëri: Shkolla e parë shqipe u hap më 1258 në Ulqin

Shkolla shqipe ka një traditë të gjatë. Nga hulumtimet e deritashme që kanë gjetur dhe publikuar studiuesit dhe gjuhës shqipe, shkollës shqipe dhe historisë së shqiptarëve vërtetohet se shkollat shqipe

Fakulteti në Ulqin: REGJISTRIMI I GJENERATËS SË RE TË STUDENTËVE PËR VITIN AKADEMIK 2022/23
Fakulteti në Ulqin: REGJISTRIMI I GJENERATËS SË RE TË STUDENTËVE PËR VITIN AKADEMIK 2022/23

Fakulteti i Studimeve të Biznesit Mesdhetar në Ulqin bëri të ditur se janë në vazhdim regjistrimet në studimet themelore akademike për vitin 2022/23. Siç thuhet, të gjitha informacionet mund të merren

Komuna: SOT FILLON ASFALTIMI I RRUGËVE TË GËRMUARA
Komuna: SOT FILLON ASFALTIMI I RRUGËVE TË GËRMUARA

  Komuna e Ulqinit njoftoi se të premten do të fillojë asfaltimi i rrugëve të gërmuara, i cili do të zgjasë disa ditë. Vetëqeverisja lokale u ka kërkuar falje qytetarëve që kanë vuajtur nga kjo situatë,

CEDIS: TË PREMTEN PA RRYMË NJË PJESË E KOMUNËS SË ULQINIT
CEDIS: TË PREMTEN PA RRYMË NJË PJESË E KOMUNËS SË ULQINIT

Nga Sistemi malazez i elektroshpërndarjes (CEDIS) thanë për Portalin Ul-info se të premten, më 24 qershor, në periudhën prej orës 08 deri në 14,30, pa energji elektrike do të jetë pjesa e Qytetit përballë

Komuna: BEQIR SELLA KANDIDAT PËR ZËVENDËSKRYETAR
Komuna: BEQIR SELLA KANDIDAT PËR ZËVENDËSKRYETAR

  Zyrtari i lartë i Partisë Demokratike, Beqir Sella, është kandidat për nënkryetar të Komunës së Ulqinit, mëson Portali Ul-info. Ai është deputet i asaj partie në Kuvendin komunal dhe kryen edhe