Gani Karamanaga GURI PESHON MË TEPËR NË VENDIN E VET (LARGIMET)

Pushteti i ri në Jugosllavinë e parë nuk solli mirësi dhe drejtësi për të gjithë njësoj. Jeta ishte e vështirë: papunësia, varfëria. Keqësimi i marrëdhënieve me Shqipërinë një kohë të gjatë do ti ndaj familjet Ulqinake dhe Shkodrane. Në mënyrë të dhunshme pushteti bënte mbledhjen e vajit të ullinjve i cili ishte mënyra e jetesës së shumë familjeve ulqinake. Ka pasur hetime, por edhe vrasje të paarsyeshme. Ka pasur edhe të privilegjuar. Një detarë i vjetër tha lidhur me këto:

“ Ta kisha ditur se po bahet kështu kisha dal në mal qysh në vitin 1937..”

Dhe kështu filluan përgatitjet për ikje-largimi nga vendi.Në vitin 1948 nga Ulqini në Napoli dhe mandej në Australi iku Ibrahim Karamanaga. Mandej në vitin 1951 ikën për Australi Vojo Çilingiri dhe Filip Martinoviqi.

Në vitin 1957 vetëvendosën dhe ikën matanë detit: RankoStojoviq, Sulejman – Man Lati, MuhoStanka (Stankoviqi),Çobo Deda (Dediqi),CufoVukaj (Vukoviqi),Januz Vukaj (Vukoviqi), Ali (Cufo) Pufja, Rexhep Stankaj, Vehbi Stankaj, Zyber Stankaj, Nikë Nila (i Stjepës), fare i ri, IsmetHidri, 16-vjeç, më i riu( djali i Musli Hidrit, vozitësit të ambulances nëUlqin.

Amerika
Fillimi i dekadësshtatëtëshekullit XX. IshakujdestarnëSpitalin e Tivarit.Atënatë me muaishteshokuimngafëmijëriadheShkollapërinfermierinëCetinëDautGjoni.Ai kishtekryerFakultetin e mjekësisëparadisaditëvenë Zagreb.NëSpitalishtenëna e tij e smur. I folaDautit:“Psenukmundohesh me u punësuekëtunëUlqinosenëTivar?”.Dautimëtha: “KamvendosurtëshkojpërAmerikë..”
NëAmerikëDr. DautGjoniështënjëndërëemëratmëtënjohurasa i takonmjekëve, gjinekologëveshqiptarë. Shpeshvjenënëvendlindje.E kadhuruemamografinpërShtëpinë e shëndetittëUlqinit. Nënjëemisontëcilën e emitoji TV shqipMozaikupër Dr. Dautindolënedhepesëfëmijtë e tijduke lujturnëkopshtin e tyrenëAmerikë.Dr. DautGjoniështëshumë i lidhurpërvendlindjen e tij, porfëmijt e tijjanëAmerikanë, atonukvijnëkurpërtëjetuenëUlqin.

Fundi i verësnëPllazhin e UlqinitnëRanë. Isha meRamizKrajën (kyishtedhëndri i kushërit Nail Karamanagës). Ramizimëtha se kavendosurfamiljarishttëshpërnguletdhetëshkojnëpërAmerikë.Gjithmonëkamqenëedhe jam kundërlargimitngavendi i vet. I folaRamizit, poraikishtevendosur.U takuam pas shumëviteve.Ramizimëtha:“Shumëherë i kampasurfjaltë e tuanëvesh. KamvendosurpërtëblerënjështëpinëPinjeshprejnjëishoficierit”.DhekështuRamizi me SuzanëngjashtëmuajjanënëUlqin.Njëvajzë e kanëmartuarnëUlqin.

Në vitin 2004-2005 duke u ndërtuar Materniteti, u formuan kushtet për punësimin e disa kuadrove medicinalë. Ndërmjet të tjerëve u punësuan edhe disa infermiere të cilat kishin pritur një kohë të gjatë për punë.Njëra prej tyre pas një kohe tregoi dëshirën që të shpërngulet me familje në Amerikë.Kaluan katër muaj. Një ditë, sekretarja më lajmëron se është kthyer motra e cila kishte emigruar në SHBA. Ajo hyri në kabinetin tim. Më tha: ”Drejtor, Amerika nuk është për ne, jemi kthyer…”Pas një kohe të shkurtër e ftova referenten për marrëdhënie pune dhe i thashë: ”Merri dokumentet personale të kësaj infermiereje dhe vendosi aty ku kanë qenë përpara.”Infermierja rifilloi punën menjëherë.

Tom Makujetonteme bashkëshortendhenënën e vjetërnëShtojënëafërsitëZallittëMadhë. Ishtepasanik: shtëpiatrekatëshepërbanimdheturista, tokëpërpunëdheblegëtori. Dydjemtë e TomëskishinemigruenëAmerikë.Kur e vizitovanjëditënënën e smurtëTomësfillojibisedalidhur me shpërnguljen e djemvetij. Tomatha:“Këtujanëkohëratëvështira, jeta e pasigurtë..”Përgjigjjaimeishte: “Mirë, portash Ti keardhurpërmuapër ta vizituarnanën ,kurtëbaheshedhe Ti tetëdhjetëvjeçarkush do tëvintepërtëkërkuedoktorinpërty?”
Italia
Para dhjetviteve i afërmiimSh.B. mëtha :“Tëdydjemtë i kamnëItali, kanëshkuepërtëpunue”
“Pse”E pyeta.Dr.Gano, djemt e mijnukkanëshkollë..”vazhdoji Sh.
Sutormani

Kur filloi lufta në ish-Jugosllavinë, në vitin 1993, pushteti atëhershëm i tuboi shumë djem shqiptarë dhe i çoi në malin Sutorman. Nën komandën e Armatës Popullore të ish-Jugosllavisë ata ishin të planifikuar në mënyrë të dhunshme të drejtohen në vendet ku ishte lufta (Kroaci).
Por ndodhi rezistencë jashtëzakonisht e fuqishme prej prindërve të këtyre djemve. Posaçërisht ishin të angazhuara gratë – nënat e djemve të cilët ishin në Sutorman. Ato tri ditë me radhë qëndruan në afërsi të ushtrisë. Mbështetje të madhe kanë pasur edhe prej përfaqësuesve të partive politike, në krye me Mehmet Bardhin,Shaban Dollaku.
Dhe në fund djemtë shqiptarë i liruan dhe ata u kthyen në shtëpitë e tyre.
Por, jam i mendimit, se ata të cilët e planifikuan këtë ngjarje, i arritën disa qëllime të veta:
– në popull u përhapë frika prej luftës,
– shumë djem të rinj pas këtyre ngjarjeve u shpërngulën prej vendlindjes.

Dasmat
Dasmatmëpërparazakonishtkanëqenënështator-tetor.Dhjetvitet e funditshumicae dasmavejanënëmuajt e verës.AtëherëvijnëmërgimtartëprejAmerike,AustralijeoseEvropepërtëmartuardjemtë e vajzatëosenëdasmattjera. Nëditët e gushtitdhekorrikuttemperaturatjanëtëlarta, tëgjithëdjerësiten, por, janëndërruekohërat..
Edhekështu,shumëtërrinjëshkojnëpërtëjetuenëmëgrim. Zvoglohetpopullësia e re.
Para dydekadavekapasurShqiptarënëMalin e Zi 6,6 %, sot numriështëdiku 5%..

Disa mërgimtar u kthyen: Filip Martinoviqi (e ka pasur prejardhjen shqiptare), Besim Karamanaga, Gani dhe Sabahudin Vogliqi, Kabil Kashoxha, Vildana Fici Lleshi, Sultana Gjeka, Beqir Idrizaga..
Në fund
Emigrimi ka qenë dhe do të jetë gjithmonë . Por mundet të zvoglohet. Jam i mendimit se një pjesë e madhe ka mundur të jetojnë dhe punojnë këtu, në vendlindjen e tyre.
Edhe në mërgim mundet të veprohet dhe të bëhen punë të mira për shqiptarë, por:
„Guri peshon më tepër në vendin e vet..“
( Insert nga libri në dorëshkrim „Mullini i Erës“)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Përvjetori: GJYSMË SHEKULLI NGA THEMELIMI I QENDRËS NATURISTE NË ADË TË BUNËS
Përvjetori: GJYSMË SHEKULLI NGA THEMELIMI I QENDRËS NATURISTE NË ADË TË BUNËS

Këtë vit bëhet gjysmë shekulli nga fillimi i funksionimit të Qendrës naturiste në Adë të Bunës. Në korrik të vitit 1973 u pritën mysafirët e parë dhe ishin kryesisht gjermanë të sjellë nga agjencia “Miramare”.

Komuna e Ulqinit: PROJEKTI ME VLERË RRETH 20 MILION EURO FILLON NË MES TË SHKURTIT
Komuna e Ulqinit: PROJEKTI ME VLERË RRETH 20 MILION EURO FILLON NË MES TË SHKURTIT

Me rastin e fillimit të realizimit të projektit “Furnizimi me ujë dhe rregullimi i ujërave të zeza në bregdetin e Adriatikut – V, Ulqin”, kryetari i Komunës së Ulqinit Omer Bajraktari me bashkëpunëtorë

Në fillim të javës së ardhshme: KRYEMINISTRI ABAZOVIQ NË VIZITË ZYRTARE NË KOMUNËN E ULQINIT
Në fillim të javës së ardhshme: KRYEMINISTRI ABAZOVIQ NË VIZITË ZYRTARE NË KOMUNËN E ULQINIT

Kryeministri i Malit të Zi, Dritan Abazoviq, në fillim të javës së ardhshme do të qëndrojë për vizitë zyrtare në Komunën e Ulqinit. Delegacioni me kryeministrin do të përfshijë edhe një sërë ministrash

Rikonstruksioni i “Mediteranit”: VILA E RE LUKSOZE ME DY PISHINA DERI NE MAJ
Rikonstruksioni i “Mediteranit”: VILA E RE LUKSOZE ME DY PISHINA DERI NE MAJ

Kompania “Becovic Management Group” është duke punuar në rikonstruksionin e hotelit të saj “Mediteran”. Siç theksohet, deri në maj të këtij viti do të përfundojnë punimet për ndërtimin e “Ville Version”,

Ulqin: ABAZOVIQI PARALAJMËRON SË SHPJETI PERFUNDIMIN E ADAPTIMIT TË URGJENCËS
Ulqin: ABAZOVIQI PARALAJMËRON SË SHPJETI PERFUNDIMIN E ADAPTIMIT TË URGJENCËS

Kryeministri i Malit të Zi Dritan Abazoviq bëri të ditur që së shpejti pritet të përfundojë adaptimi dhe rindërtimi i Urgjencës në Ulqin. Sipas tij, kjo dinamikë është është dakorduar të hënën në një bisedë