Gani Karamanaga: Ngritja e flamurit shqiptar në Mozhur në vitin 1944

Këthimi në vendlindje

Viti 1944. Rafoja me familje ishte në Shkodër te vëllëzrit e Halimes në Zdrale. Aty ishte edhe shtëpia e tij të cilën e ka pasur prej babai tij Latif-agës. Në afërsi ishte Çinari njëqindëvjeçar i naltë njëzet metra me degë të shumta, më zhurmën e këndshme të qindra zogjëve të vegjël. Ishin aty edhe disa dyqane për shitjen e gjërave ushqimore, një kafene e vogël.

Ditën e parë pas largimit të okupatorit nga Ulqini Rafoja u kthye në vendlindje.

Me të filluar Lufta e Dytë Botërore ai i është bashkangjitur lëvizjës kundër okupatorit. Në njësitet partizane ka pasur autoritet të jashtëzakonshëm. Në një formacione ka qenë edhe në nivelin e komandantit.

Tubimi pas largimit të okupatorit

Sheshi i vogël para furrit të bukës të Leposavës Kitanoviq (kjo ishte ortodokse nga Shqipëra ,motra e shkrimtarit Migjeni).

Pak më larg Pazari i qytetit.

Ishte tubue populli për të dëgjue çka po flasin ato prej pushtetit të ri…

Në pjesëtarët e partizanëve kanë qenë të pranishëm edhe disa partizanë nga Shqipëria, sepse kishin pikëpamje të njëjta ideologjike, pikërisht një ushtar i cili ishte nga Bregu i Matit, e ka pasur më vehte flamurin shqiptar dhe e ka nxjerr nga çanta dhe ia ka dhënë Rafos.

Foli më i pari Luka, mandej Markoja, Milutini.

Erdhi rendi te Raif-Rafo Gorana.

Rafoja doli para popullit dhe filloji :

“ Populli i jem, ulqinakë të mijë, po ju sjell përshëndetje të gjithëve, edhe malazezëve, ortodoksëve, katolikëve dhe atyre të besimit mysliman.

Ju uroj fitoren e madhe.

Armiku u largue.

Rroftë liria!

Kemi luftue së bashku, ne do të jetojmë së bashku përgjithmon në Ulqin, vendin më të bukur në botë.

Mbasi pushoj pakë më za të lartë tha:

Por, po e shihni:

Këtu flamurin e Malit të Zi si edhe atë të Jugosllavisë, shtetit të ri..

Rafoja i naltë, guximtarë.

I emociunuar pushoi pak dhe vazhdoj:

Pse, mos ta ketë vendin këtu edhe flamuri shqiptarë.

Nuk ka kurgja të keqe.

Ne kemi luftue së bashku për liri..

Shokët e Rafos malazias shikuan njëri tjetrin.

Këto fjalë të Rafos nuk i u përshtatën… nuk mendojshin si Rafoja.

Raif Rafo Gorana për këto gjë u bë faktor i rrezikshëm për pushtetin e tyre.

“Vendimi”

U takuan pasdite në komandë në hotelin “Jadran” në gadishullin Suka. Nuk diskutuan shumë. Ishin pes vet në takim. Dy prej tyre mendojshin ndryshe, për të rujtuar mardhëniet ndërmjet popujëve, konfesionëve, u munduan për ta arsyetue fjalimin e Rafos, por prap se prap vendosën për eliminimin e tij…

Ndërmjet tjerave thanë:

“Në Ulqin kemi pasur mardhënie të mira. Kur kemi ardhur këtu pas dorëzimit Ulqinit Malit të Zi populli i këtij vendi na ka ndihmue, nuk kemi kalue keq, kemi pasur shkime dhe ardhje ndërmjet njëri tjetrit, unë kam punue ullishtën me vëllaun tim te shqiptari..”

Foli tjetri:

“Ne e kemi fitue luftën, nuk mundemi ti lejojmë ate çka ka ndodhur sot, për ne Rafoja isht i rrezikshëm, populli e don, ishtë prej familjes të njohur. Ai do të eliminohet”.

Tjetri i japi të drejt:

“Ke të drejt, Rafoja ishte patriot shqiptarë.

Ai isht pengesë për ne..”

Nesër heret para se të zbardh drita do ti çojmë edhe dy tjertë (Hodo beg Bushatin dhe djalin e tij Ahmetin) së bashku me këtë tonin (Radovan Aleksiqi) deri te Çinari i Moçëm”.

Vlerat e Raif-Rafo Goranës personale e familjare që e bëjnë të dallohej nga të tjerët, andaj si i tillë nuk ishte i pranueshëm dhe i përshtatshëm për pushtetin e komunistëve, të cilët e morën pushtetin në Ulqin, nga nëntori i vitit 1944.

Ato nuk zgjodhën mjete dhe mënyrën për të eliminuar personat dhe familjet me autoritet në Ulqin.

Ngritja e flamurit shqiptar në Mozhur

Shtëpia në rrugë si shkon për Mal të Bardhë. Dera e madhe e oborrit dykapakësh, oborri i vogël, në këndë pusi.

Në parter ishte hyrje, mandej dhoma e madhe, kuzhina. Në katin e dyt tri dhoma gjumi.

Gjyshja e Rafos, Sulltan,a ishte në mendime. Kur Rafoja erdhi në shtëpi i foli: “E dëgjova se çka ka qenë para furrit të Leposavës sot para dite. Bukur ke fol, por atyre shokëve tu nuk i besohet, shumica prej atyre nuk kanë mendimet e tuja. Ti je tesh në za, kundërshtari i tyne, kam frikë për jetën tande, ti e din se na dridhemi për ty..”

Edhe Halime nuk kishte qetësi, u mundonte të qëndroj. Kishte shtërngim në gjokës. Nuk fliste. Por, në një mënyrë ishte krenare për burrin e saj:

U tregue patriot, shqiptar i madh, por nuk i besonte shokëve tij partizanve malazias. Shumica prej tyre mendojshin ndryshe..

Motra Nurije nuk bënte za. Ajo atëherë ka pasur vetëm dhjet vjet. Edhe ajo ishte e shqetësuar. Erdhi edhe Limonja- Bonja, motra e madhe.

“Të lumt vëllau im: nuk i xehet besë këtyre, kemi të gjithë frikë për jetën tande..

Mozhura është mali më i lartë në Komunën e Ulqinit.

Rafoja sa kaloj dita, mbas akshamit, doli nga shtëpia, nuk i tregoj askuj se ku po shkon. Për pak se një orë mbërriti deri te Gaçi. Mandej filloji të ngjitet malit të Mozhurës.

Ishte natë, Rafoja ishte i vendosur. Në maje të lisit të vjetër e ngriti flamurin shqiptarë. E vendosi flamurin kuq e zi. Kjo ishte ëndërra e Raif-Rafo Goranës.

Por, si në shumë raste tjera ishte i përcjellur..

Rafoja u kthye në shtëpi pas mesnatës. Gjyshja Sulltana dhe gruja Halime nuk flijshin. Sulltana e pyeti:

Ku ke qen deri tesh, kemi qenë në mendime për ty..”

“Tesh ju kallxoji nesër, pushoni.

Unë kam ba atë që e kam pasur në mendimet e ëndrrat e mija”.

(Nga romani në dorëshkrim “Çinari i Moçëm”)

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Keshilli Organizativ : PROTESTA NË KRYTHË SHTYHET PËR JAVËN E ARDHËSHME
Keshilli Organizativ : PROTESTA NË KRYTHË SHTYHET PËR JAVËN E ARDHËSHME

Ju informojme se pas ngjarjes tragjike te ndodhur ne qytetin e Cetines dhe ne shenje repekti ndaj familjeve te viktimave, Keshilli Organizativ i protestes se banoreve te Krythes dhe Mërkotit kane marre

Bisedime rreth investimeve të shtetit IBRAHIMI DHE BEQAJ TË HËNËN ME BAJRAKTARIN
Bisedime rreth investimeve të shtetit IBRAHIMI DHE BEQAJ TË HËNËN ME BAJRAKTARIN

Sekretari shtetëror i Ministrisë së Financave, dr Agron Ibrahimi, dhe drejtori i Drejtorisë për Investime Kapitale, Esmir Beqaj, do të qëndrojnë të hënën per vizitë zyrtare në Komunën e Ulqinit. Ato do

Në kuadër te IPA Mal i Zi – Kosovë 2014-2022: Është organizuar për gazetarë vizita studimore tek përfituesit e projekteve
Në kuadër te IPA Mal i Zi – Kosovë 2014-2022: Është organizuar për gazetarë vizita studimore tek përfituesit e projekteve

Sekretarijati i përçashkët teknik i programeve ndërkufitare Mal i Zi – Shqipëri dhe Mal i Zi – Kosovë ka irgnaizuar vizitë studimore për gazetarët e medijave malazeze, gjatë së cilës kanë vizituar përfituesit

Organizata turistike: KËNGËTARËT MË TË NJOHUR TË RAJONIT TË MUZIKËS KLASIKE TË MARTEN NË KALA
Organizata turistike: KËNGËTARËT MË TË NJOHUR TË RAJONIT TË MUZIKËS KLASIKE TË MARTEN NË KALA

  Organizata Turistike e Ulqinit në bashkepunim me Komunen e Ulqinit me date 16.08.2022, organizojnëkoncert të muzikës klasike me fillim në ora 20.30 nëambijetin e muzeut të Kalasë. Bëhet fjalë për tenorët

Bulevardi Teuta: SË SHPEJTI TENDERI, ASFALTIMI NË SHTATOR
Bulevardi Teuta: SË SHPEJTI TENDERI, ASFALTIMI NË SHTATOR

Komuna e Ulqinit me mbështetjen e Drejtorisë së Punëve Publike së shpejti do të shpallë tenderin për asfaltimin e Bulevardit Teuta, mëson Portali Ul-info. Pritet që kjo punë të kryhet menjëherë pas përfundimit