Jaho Kollari: ULQINI, HISTORI 2500 LIBRASH TË PASHKRUARA

(Dy fjalë të shkurtëra për librat mbi detarët, peshkatarët dhe Glosarin e Hajro Ulqinakut)

Këtu nuk do të ndalem në detaje të asnjë vepre të Ulqinakut. Qëllimi i kësaj shkrese është profetizimi eventual imi mbi vlerën kapitale të tyre në të ardhmen e largët (ndonëse vlera e tyre është edhe në ditën e sotit e padiskutueshme).

Pikërisht për këtë, të bëhej një paralele midis Hafis Ali-dhe Hajro Ulqinakut nuk është aspak një gjë e tepruar. Si njëri, sikundër edhe tjetri, kanë jetuar e punuar një kohë të gjatë jashtë Ulqinit.

Dihej mirëfilli se Hafiz Ali Ulqinaku na ka lënë një fjalorë turqisht-shqip, nga ku mund të nxirrej (nga studjuesit e gjuhës dhe të tjerë) se si është folur shqipja në Ulqin, dhe më gjerë, këtu e më se njëqind vjetë më parë. Një thesar ky me një vlerë të pakontestueshme. Në kohën kur fjalori i Hafiz Alisë e pa dritën e diellit, dokumente të shkruara mbi Ulqinin dhe të folmen e popullatës së tij, ka pasur fare pak. Por ky fakt (se kishte, pra, pak dokumente të shkruara mbi Ulqinin në atë kohë) nuk e bëri atë fjalor aq të (pa)njohur në kohën e tij. Ndonëse, pra, i rrallë, ai sigurisht nuk ka tërhequr kërshërinë e opinionit asokohe, sa e tërhoqi (dhe gjithnjë e tërhek) një shekull e ca më vonë (në lidhje me këtë konstatim timin, ndonëse spekulativ, mbi popullaritetin e veprës së Hafiz Alisë në kohën kur ajo u shkrua dhe u publikua, mund të shtoj vetëm se këtu nuk e kam qëllimin ta vë vlerën e asaj vepre nën teh të briskut, fjala është për diçka tjetër, gjë që do të shihej më vonë).

Kur isha ende i vogël (mbase 10-12 vjeç) e pata pyetur babanë se, kush e ka ndërtuar një virane që ndodhej jo larg shtëpisë sonë!? Ai vetëm rrudhi krahët.

Disa vjetë më vonë, tashmë në moshën madhore, ia pata bërë po të njëjtën pyetje, duke i thënë që, po ta kishte pyetur ai babanë e vet dhe, babai i tij (pra, gjyshi im), ta kishte pyetur babanë e vet, sot i kisha treguar birit tim se kush e kishte (dhe kur ishte) ndërtuar ajo ndërtesë që sot është gërmadhë.

Në këtë bashkëdyzim, duke mos u përqëndruar, pra, në detaje të asnjërës prej atyre veprave, mund të thuhej se shkrimet e Ulqinakut mbi detarët dhe detarinë, peshkatarër dhe peshkatarinë, sikurse edhe Glosari i tij, do t´u rritej vlera me kalimin e kohës. Vlera e këtyre veprave, në të ardhmen e largët, për studjuesit e ardhshëm, do të ketë vlera kapitale. Ata (studjuesit e ardhshëm, pra), në saje të faktit se në të kaluarën e largët ka ekzistuar njëharë Hajro Ulqinaku dhe i ka mbledhur këta dokumente, duke i sistemuar dhe publikuar në libra respektivë, do ta kenë shumë më lehtë, seç e kemi ne sot, të publikojnë studime mbi të kaluarën e këtij mjedisi (Ulqinit).

Vetëm ky konstatim (që kësaj radhe nuk është një spekulim, por një fakt që sigurisht do të vërtetohej në të ardhmen) i bën këto vepra të mëdha.

Ata që ndajnë mendimin se veprat e përmendura kanë një vlerë të vogël, apo mesatare, duhet të lindin sërish për njëqind apo dyqind vjetë, që ta shohin sa gabim e kishin pasur!

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Gjeka Nënave të Srebrenicës: JU JENI EDHE NËNAT TONA
Gjeka Nënave të Srebrenicës: JU JENI EDHE NËNAT TONA

Ministri për drejtat e njeriut dhe pakicave në Qeverinë e Malit të Zi Fatmir Gjeka dhe perfaqësuesi i Aleancës Qytetare Milan Radoviq dhuruan sot një shami për Nënat e Srebrenicës. “Thonë se Zoti i do

Ulqin: PREZANTOHET PLANI LOKAL PËR PUNËSUESHMËRINË E TË RINJËVE TË KOMUNËS SË ULQINIT
Ulqin: PREZANTOHET PLANI LOKAL PËR PUNËSUESHMËRINË E TË RINJËVE TË KOMUNËS SË ULQINIT

  Sot, para zyrtarëve të Vetëqeverisjes Lokale, institucioneve publike dhe aktorëve të tjerë vendorë, prezantuam dokumentin PLANI LOKAL PËR PUNËSUESHMËRINË E TË RINJVE. Ky plan paraqet një vlerë të

Të premten: TRIBUNË ISLAME DHE PROMOVIM I LIBRIT
Të premten: TRIBUNË ISLAME DHE PROMOVIM I LIBRIT

Mexhlisi i Bashkësisë Islame Ulqin në bashkëpunim me organizatën Horizonti – Qendra për mirëkuptin ndërkulturorë Ju fton të merrni pjesë në Tribunë Islame dhe promovim të librit „Dilemat bashkëkohore

Gjekë Gjonaj: Husein Bato Dukaj, la pas një vepër që kapërcen shumë jetë
Gjekë Gjonaj: Husein Bato Dukaj, la pas një vepër që kapërcen shumë jetë

U bënë shtatë vjet  nga vdekja e parakohshme,   në moshën 56 vjeçare,  të Husein Bato Dukaj, regjisorit të parë të shkolluar  në Mal të Zi, me të cilin kam punuar disa vite  në TVMZ.  Dhe këtë përvjetor

Jashtëzakonisht ngrohtë edhe në ditët në vijim: DJE NE ULQIN REKORD – 37.7 GRADË
Jashtëzakonisht ngrohtë edhe në ditët në vijim: DJE NE ULQIN REKORD – 37.7 GRADË

Për shkak të valës tropikale dhe temperaturave jashtëzakonisht të larta, alarmi meteorologjik portokalli është në fuqi dhe në ditët në vijim do të jetë shumë nxehtë, ndërsa gjatë fundjavës temperatura