Kultura e kuzhinës është pjesë e kulturës së gjallë dhe trashëgimisë shpirtërore të Ulqinit. Ajo u formua nga ndikimet e qytetërimeve të mëdha (ilirët, grekët, romakët, bizantinët, venedikasit dhe osmanët), pasuria e natyrës (pranë detit dhe brendësisë pjellore) dhe profesioneve tradicionale si detaria, peshkimi dhe kultivimi i ullinjve. Ky bashkim specifik krijoi një “kuzhinë ulqinake” autentike me një kult të fortë mikpritjeje, domethënë një traditë autentike kulinare.
Shefat e kuzhinës ulqinake regjistrojnë mbi 300 gjellë dhe delikatesa që përgatiten në këtë qytet dhe rrethinën e tij. Dhe të gjitha ato flasin jo vetëm për aftësitë gastronomike të banorëve të këtij qyteti, por këto gjellë unike përmbajnë edhe një konotacion të veçantë artistik.
Megjithatë, një numër i konsiderueshëm vendasish, dhe veçanërisht mysafirë dhe vizitorë, kanë pak njohuri për autenticitetin dhe pasurinë e kuzhinës vendase.
Si unike dhe e shëndetshme, një gëzim për të gjitha shqisat, kuzhina e Ulqinit në epokën e foodifikimit duhet të bëhet markë e kësaj komune si një destinacion turistik që nuk do të njihet vetëm si një vend me plazhe të bukura, me dy qytete të vjetra (Kalaja dhe Shasi) dhe bukuri natyrore që duhen vizituar gjatë korrikut dhe gushtit, por si një destinacion gjatë gjithë vitit që ka shumë gjëra të bukura për t’u ofruar mysafirëve dhe vizitorëve. Sepse, nuk është kështu sot. Dhe duhet të zhvillohet me vizion, njohuri, përpjekje dhe emocione dhe të ndahet me miqtë dhe mysafirët.
Kuzhina e Ulqinit është një nga faktorët kryesorë në përpjekjet e autoriteteve dhe institucioneve shtetërore dhe lokale për të zgjeruar sezonin turistik. Të dhënat nga Shoqata Botërore e Udhëtimit Ushqimor (WFTA), sipas të cilave 53 përqind e pushuesve kërkojnë në mënyrë aktive përvoja gastronomike dhe se 81 përqind e turistëve ndërkombëtarë duan të eksplorojnë kuzhinën lokale, tregojnë qartë se sa shumë gastronomia ndikon në zgjedhjen e destinacionit. Turizmi kulturor është gjithnjë e më i rëndësishëm në strategjitë shtetërore të zhvillimit të Malit të Zi.
Pothuajse çdo familje ulqinake ka recetën e vet për njohje që transmetohet brez pas brezi. Kjo traditë dhe kuptimi i gastronomisë si pjesë integrale e identitetit, kulturës dhe jetës së përditshme të komunitetit është gjithashtu në themelet e kuptimit të UNESCO-s për këtë aspekt të rëndësishëm të jetës.
Prandaj, gastronomia kishte dhe ka ende rëndësi të madhe për fenomenin dhe identitetin kulturor të popullit të Ulqinit dhe ndërkulturalizmin e tyre të gjallë, i cili mund dhe duhet të jetë një burim i rëndësishëm për ofertën turistike, konkurrueshmërinë dhe zhvillimin e qëndrueshëm të kësaj komune.
Ky tekst u krijua në kuadër të projektit “Kultura e kuzhinës: të gjitha shijet e Ulqinit”, i cili financohet nga Ministria e Kulturës dhe Medias, nga Fondi për Nxitje të Pluralizmit dhe Diversitetit të Medias. Përmbajtja e këtij teksti është përgjegjësi e vetme e OJQ-së “Ul info” dhe nuk pasqyron domosdoshmërisht pikëpamjet e Ministrisë.
