Zyhti Bushati kalon ditët e qeta të pensionit në Kala në shtëpinë e vet, pranë së cilës gjatë sezonit kalojnë shumë turistë që vizitojnë kështjellën e Ulqinit.
Me nostalgji, kujton fillimet e tij duke punuar në gastronomi në hotelet e Ulqinit. Ai filloi si student në “Galeb”, bëri specializimin e tij në tragetin “Shën Stefani”, i cili lundronte nga Tivari në Bari, në Itali, kaloi një vit në Gjermani dhe në moshën 20 vjeç u bë punonjës i përhershëm i Kompanisë së Hotelerisë dhe Turizmit “Rivijera e Ulqinit”.
“Punoja në hotelin ‘Belvi’ në Plazhën e madhe, i cili mund të akomodonte rreth 900 mysafirë. Na duhej të përgatitnim ushqim për të gjithë, paketa dreke për ekskursione dhe të punonim në restorante. Por ia dolëm mbanë, sepse ishim të rinj, por mbi të gjitha, ishim solidarë. Ndihmonim njëri-tjetrin. Ishim një ekip, dhe tani kuzhinës janë kryesisht individë”, thekson Zyhtija.
Ai thotë me kënaqësi se patën mundësinë të mësonin gastronominë dhe sekretet e saj nga më të mirët, nga shefa kuzhine si ishte për shembull Refik Mollabeqiri. “Ata ishin mjeshtra të shkëlqyer që mirëpritën edhe Josip Broz Titon dhe shumë udhëheqës ose delegacione të tjera”, shton Bushati.
Sipas tij, kuzhinierët dikur duhej të bënin shumë më tepër përpjekje për të përgatitur gjellët. “Ne i përgatitnim të gjitha vetë. Tani salcat janë gati. Kjo është arsyeja pse gjellët tona ishin më të shijshme”, vëren ai.
Bushati thotë se në të kaluarën, ushqime tradicionale të Ulqinit rrallë ishin në menu. Siç pohon ai, kjo do të ndodhte vetëm në raste të veçanta, kur përgatiteshin dreka ose bankete festive.
Ai është i bindur se gatimet autoktone, si janë për shembull, në Ulqin, Tava e Durrësit, kapama ose bamjet, duhet të jenë në menunë e restoranteve në Ulqin, veçanërisht në Kala.
“Turistët pëlqejnë të konsumojnë ushqim vendas dhe autentik dhe të paguajnë një çmim të mirë për të. Tani trendi në botë është të konsumohen gatime autoktone në një destinacion. Dhe kuzhina jonë nga Ulqini është vërtet unike dhe një shans i shkëlqyer për të përmirësuar ofertën tonë dhe për të zgjatur sezonin”, pohon Bushati.
Ai beson se puna e një kuzhinieri është e vështirë dhe përgjegjëse, por dhe se ofron kënaqësi të madhe. “Sistemi ynë arsimor ende nuk e ka njohur mjaftueshëm artin e kuzhinës si një segment të rëndësishëm dhe pak është investuar në kushtet e arsimit në këtë drejtim. Kjo duhet të ndryshojë në mënyrë që të rinjtë ta zgjedhin këtë punë më shpesh. Sidomos pasi pagat për një kuzhinier të mirë tani janë shumë të larta”, thotë Bushati.
Në përgjigje të deklaratës sonë se Don Branko Sbutega i famshëm tha se përgatitja e ushqimit është një nga aktivitetet më të nderuara njerëzore, Bushati thotë se duhet ta duash gastronominë për të pasur sukses në këtë profesion. “Pra, kushdo që nuk e pëlqen këtë punë, nuk mund të jetë një kuzhinier që do të përparojë”, përfundon ai.
Ky tekst u krijua në kuadër të projektit “Kultura e kuzhinës: të gjitha shijet e Ulqinit”, i cili financohet nga Ministria e Kulturës dhe Medias, nga Fondi për Nxitje të Pluralizmit dhe Diversitetit të Medias. Përmbajtja e këtij teksti është përgjegjësi e vetme e OJQ-së “Ul info” dhe nuk pasqyron domosdoshmërisht pikëpamjet e Ministrisë.
