Ndërkulturalizmi dhe pluraliteti: THEMELET E JETËSISË MIJËVJEÇARE TË ULQINIT DHE TIVARIT

Krahina e qyteteve Ulqin dhe Tivar është një mikrokozmos i llojit të vet me një eksperiencë mijëvjeçare të diversitetit shoqëror, kulturor, etnik, fetar dhe gjuhësor. Sot, ajo është një komunitet pluralist në të cilin bashkekzistojnë popujt (Malazezët, Shqiptarët, Serbët, Boshnjakët/Muslimanët, Romët dhe Kroatët), fliten shumë gjuhë dhe ku janë të përfaqësuara të gjitha religjionet monoteiste.

Të jetosh në një hapësirë të tillë do të thotë të ndjesh lëvizjen e cila shkon krah për krah me historinë. Qëndrimi dhe zhvillimi është i mundur vetëm fal mobilitetit, vitalitetit, dinamizmit dhe hapjes së madhe të traditës.

Edhe pse shoqëritë pranë kufirit janë më të prierë nga ndarjet dhe konfliktet, këtu u tregua se, edhe kur përreth shpërthenin luftërat, ky ishte rajon i ndërveprimit dhe i shkëmbimit. Tradita ndërkulturore, kontaktet, miqësitë, kumbarësitë, vëllazërimet dhe njohjet e përditshme ishin më të forta se fuqia e urrejtjes dhe e gjaknxehtësisë. Madje edhe atëherë kur kjo s’i pëlqente shumë pushteteve të ndryshme civile dhe manipuluesve me ndjenjat religjioze dhe njerëzore.

Natyrisht që gjatë historisë ekzistonte rivaliteti fetar dhe etnik, asimilimi, beteja për influencë dhe për shpirtrat e njerëzve. Por, edhe ato që ndryshuan identitetet e tyre, s’e braktisën dhe s’e harruan tërësisht trashëgiminë e identiteteve të kaluara. “Nëse ndryshuam fenë, gjakun se ndryshuam. Zoti është një, vetëm i lutemi në mënyra të ndryshme”, thoshin Mërrkotasit fisnik.

Identiteti, para së gjithash, është lidhja shoqërore e individit dhe kolektivit, respektivisht komunitetit. Në këtë komunitet bëjnë pjesë vëllezërit, komshinjtë, miqtë tanë, fshati fqinj. Prandaj, identiteti këtu ishte shumështresor dhe për këtë arsye njerëzit nuk ishin fanatikë fetar.

Si të tillë, ato ishin më tepër të lidhur me tokën dhe rrethinën sesa me kombin dhe fenë. Historikisht, Ulqinakët dhe Tivarasit krenoheshin më shumë me identitetin e vet urban sesa me atë etnik, dhe kjo është arsyeja pse gjatë historisë mbrojtën me fanatizëm të drejtat e veta komunale.

Etika e bashkëpërgjegjësisë, etika e bashkëjetesës së kulturave dhe feve të ndryshme, ishte dhe është fuqia vitale e këtyre komuniteteve dhe qyteteve. Kjo do të thotë pranimin e të gjithë përkatësive tona, duke mos konsideruar se ato e përjashtojnë njëra tjetrën. Gjithmonë duke pasur parasysh se demokracia dhe liria (e liria, siç vëren de Tokvil-i, është gjendje e natyrshme e shoqërive të vogla), nënkuptojnë tolerancën.

Vullneti dhe vendimi i tyre i lirë ishte që hapësirën e vet, qytetet e veta dhe jetët e veta të brishta në këtë botë kalimtare t’i mbrojnë nga fuqitë e veta destruktive duke përzgjedhur solidaritetin dhe bashkëpunimin si elemente më të mira kohezive të komunitetit. Historiani i njohur Millan Shufllaj vëren se në këtë krahinë në mesjetë u realizua simbioza shqiptaro – sllave, që më vonë ndikojë në zbutjen e diferencave etnike.

Mbi këto themele, duke ruajtur unitetin, barazinë dhe drejtësinë për të gjithë banorët, qytetet mund të mbijetonin. Pavarësisht kush ishin dhe nga vinin, cilës fe, racë ose çfarë ngjyre lëkure kishin, apo çfarë statusi social mbanin qytetarët e tyre.

(Ky tekst u krijua në kuadër të projektit të promovimit të ndërkulturalizmit në Ulqin dhe Tivar, të cilin e financon Ministria e Administratës Publike, Shoqërisë Digjitale dhe Mediave, nga Fondi për nxitjen e pluralizmit mediatik dhe shumëllojshmërisë së mediave.)

Leave a Reply

Your email address will not be published.

KONCERT “ZAUSTAVITE RAT – NDALENI LUFTËN”

Media for All: NË ULQIN MBAHET KONFERENCA E MEDIAVE RAJONALE

Horizonti i Ri: TUBOHEN PËRFAQËSUESIT E MEDIAVE KRYESORE NË GJUHËN SHQIPE

Qendra për kulturë: TË MARTËN FILLON “SKENA VERORE – ULQIN 2022”
Qendra për kulturë: TË MARTËN FILLON “SKENA VERORE – ULQIN 2022”

Qendra për Kulturë njoftoi se të martën, më 5 korrik, do të shënohet zyrtarisht fillimi i “Skenës Verore – Ulqin 2022”. Hapja e këtij festivali është planifikuar në Molen e Madhe, nën bedenet e Kalasë,

Podgoricë: KRIPORJA PRONË E SHTETIT, AKSIONARËT PO PËRGATITIN PADI
Podgoricë: KRIPORJA PRONË E SHTETIT, AKSIONARËT PO PËRGATITIN PADI

Toka e Kriporës së Ulqinit, gati 15 milionë metra katrorë, është e regjistruar këtë javë në kadastër si pronë e shtetit të Malit të Zi, shkruan “Dan”. Administratori i falimentimit të Kriporës, Zharko

OT: MBI 15 MIJË TURISTË QËNDROJNË NË RIVIERËN E ULQINIT
OT: MBI 15 MIJË TURISTË QËNDROJNË NË RIVIERËN E ULQINIT

Në ditën e parë të korrikut të këtij viti në rivierën e Ulqinit pushojnë 15.097 mysafirë, është kumtuar ngaOrganizata Turistike. Siç thuhet, më shumë se një e treta të tyre janë në hotele, gjëgjësisht

Sella: DO TË RRITET BUXHETI PËR MBËSHTETJEN E TË TË RINJVE
Sella: DO TË RRITET BUXHETI PËR MBËSHTETJEN E TË TË RINJVE

Nënkryetari i Komunës së Ulqinit Beqir Sella tha që administrata e re është dhe do të jetë në mbështetje të të rinjve dhe projekteve me fokus të rinjtë.   Sipas fjalëve të tij, Komuna e Ulqinit do

Gjeka Nënave të Srebrenicës: JU JENI EDHE NËNAT TONA
Gjeka Nënave të Srebrenicës: JU JENI EDHE NËNAT TONA

Ministri për drejtat e njeriut dhe pakicave në Qeverinë e Malit të Zi Fatmir Gjeka dhe perfaqësuesi i Aleancës Qytetare Milan Radoviq dhuruan sot një shami për Nënat e Srebrenicës. “Thonë se Zoti i do