Fondi Botëror për Natyrën (WWF) deklaroi në një nga raportet e tij se Mesdheu, pjesë e të cilit është edhe Adriatiku ynë, po bëhet deti “më i shpejtë në ngrohje” dhe “më i kripur”, me ndryshime të pakthyeshme për jetën në det, por edhe në jetën njerëzore.
WWF pohon se temperatura e Mesdheut po rritet me 20 përqind më shpejt se mesatarja globale dhe se niveli i tij mund të rritet me më shumë se një metër deri në vitin 2100!?
Në atë rast, është e qartë se Ada, Plazhi i Shtojit dhe një pjesë e konsiderueshme e komunës së Ulqinit do të ishin nën ujë. Pikërisht siç ndodhi pesë vjet më parë me Franz Jozefin, një ishull në grykëderdhjen e majtë të Adës, i cili nuk ekziston më.
Askush këtu nuk guxon të vlerësojë se cilat do të jenë të gjitha pasojat e ndryshimeve klimatike dhe qëndrimit të papërgjegjshëm të njerëzve ndaj natyrës në jetën dhe ekonominë në këtë zonë. Kostot me siguri do të jenë të larta dhe natyra tashmë po jep faturat.
Kjo është e dukshme edhe në kultivimin e ullinjve. Edhe pse ulliri është më rezistent se speciet e tjera bujqësore, thatësirat e gjata, reshjet e pakta, ndryshimet e papritura të motit, zjarret, shfaqja e shpeshtë e mizës së ullirit, e gjithë kjo ndikon në cilësinë e ullinjve dhe vajit të ullirit, si dhe në dinamikën e punës dhe vjeljes në Ullishtën e Ulqinit.
Kështu, për shembull, kultivuesit e ullinjve të Ulqinit do të fillojnë vjeljen e ullinjve në fund të shtatorit të këtij viti, që është dhjetë ditë më herët se sa ka qenë rregull. Ky vit, rastësisht, pritet me shpresë të madhe, sepse tre vitet e mëparshme ishin shumë të këqija.
Një rënie e reshjeve me rreth 20 përqind, siç tregohet nga shembujt nga vendet e tjera mesdhetare, rezulton në një rënie të rendimentit të ullirit me rreth 7-10 përqind.
Prandaj, një nga përgjigjet e domosdoshme ndaj ndryshimeve klimatike është nevoja për ujitje të rregullt, si dhe futja e varieteteve të reja të ullinjve, me qëllim rritjen e produktivitetit të prodhimit të ullirit dhe arritjen e të ardhurave më të larta.
Në këtë kontekst, është shumë e rëndësishme që kultivuesit e ullirit, shoqatat e tyre, autoritetet në nivel lokal dhe shtetëror, duhet të komunikojnë me njëri-tjetrin dhe të ndajnë përvojat në mënyrë që të jenë në gjendje të veprojnë më efektivisht ndaj ndryshimeve klimatike ose të përshtaten me to. Si të zvogëlohet stresi i pemëve të ullirit i shkaktuar nga ndryshimet klimatike, është një pyetje gjithnjë e më e zakonshme për të cilën ekspertët në vendet mesdhetare po kërkojnë një përgjigje.
Më parë, mësuam se ulliri është një pemë që duhet të kalojë pas vjelje, pra në dimër në një fazë të pushimit. Por gjërat kanë ndryshuar në 15 vitet e fundit. Tani ulliri është praktikisht aktiv dhe i zgjuar gjatë gjithë vitit, gjë që konfirmohet qartë nga gjendja aktuale në Ullishtën shekullore të Ulqinit.
Ky tekst është krijuar si pjesë e projektit Turizmi i Ullirit – një vend i ri në ofertën turistike, promovimin dhe zhvillimin e qëndrueshëm të Ulqinit, financuar nga Ministria e Kulturës dhe Medias, nga Fondi për Nxitja e Pluralizmit dhe Diversitetit Mediatik. Përmbajtja e këtij teksti është përgjegjësi e vetme e OJQ-së “Ul info” dhe nuk pasqyron domosdoshmërisht pikëpamjet e Ministrisë.
