Amvisat punëtore me duar të arta kanë qenë gjithmonë një shtyllë e ruajtjes së traditës, kulturës dhe trashëgimisë kulinare të Ulqinit. Përmes transmetimit të recetave të vjetra nga brezi në brez, kuzhina tradicionale e Ulqinit ka mbetur autentike dhe e dallueshme. Me mbi 300 receta të regjistruara, ata kanë ruajtur identitetin kulinar të këtij qyteti në mënyrën më të bukur, i cili gjithnjë e më shumë po tregtohet si një produkt unik turistik që pasuron ofertën e Ulqinit.
Sigurisht, kjo traditë vazhdon, e cila kërkon përpjekje, vullnet dhe njohuri, dhe mbi të gjitha dashuri të madhe. Sepse, siç thoshte T. Eliot: “Zotërinj, nëse keni nevojë për traditë, duhet ta fitoni atë me përpjekje të mëdha.”
I tillë është qëllimi i Shoqatës së grave të Ulqinit “Cilësia Vendore”. Ato deklarojnë se duan të ruajnë thesaret gastronomike dhe shijet autentike që na janë lënë trashëgim të gjithëve. Si rezultat i kësaj dëshire, u krijua videoja (dokumentari) “Thesari gastronomik i Ulqinit”, si një lloj kontributi për ruajtjen e mëtejshme të traditës kulinare dhe shijeve unike të këtij rajoni.
“Përmes këtij materiali, zbulojmë pasurinë e tryezës që u krijua në udhëkryqin e kulturave dhe epokave. Pjata me peshk të freskët, vaj ulliri, perime të ndryshme, byrekë dhe ëmbëlsirat tradicionale të pashmangshme sarajlia dhe Tespixhja – të gjitha këto e bëjnë kuzhinën e Ulqinit të veçantë dhe unike.
Nuk është vetëm ushqim, por një histori për stilin e jetës, mikpritjen dhe lidhjen me natyrën. Çdo gjellë mban vulën e brezave që e formësuan dhe e transmetuan atë, duke ruajtur frymën e komunitetit dhe vlerat që nuk harrohen, dhe si të tilla ato janë një pjesë e domosdoshme e identitetit tonë”, thuhet nga kjo organizatë.
Pra, amvisat e Ulqinit përpiqen t’i ruajnë ato aroma dhe shije magjepsëse të gjysheve dhe nënave tona në këtë mënyrë. Të bekuara janë ato që kontribuojnë në aktivitetin më të ndershëm njerëzor përgjatë shekujve – gatimin.
Sepse historia nuk është diçka që ekziston vetëm në libra ose muze. “Ajo jeton në zakonet e përditshme të njerëzve, në mënyrën se si ulen në tryezë, në recetat që i kalojnë brez pas brezi dhe në përbërësit që përdorin. Kur provon një pjatë, në të vërtetë po shijon shekuj tregtie, migrimi, luftërash dhe dashurie”, thotë aktori Stanley Tuqi, duke vënë në dukje se “ushqimi është ndoshta dokumenti më i ndershëm historik që zotëron një komb”.
Kjo është arsyeja pse është kaq e rëndësishme për ne të mbështesim prodhuesit e vegjël, restorantet familjare dhe recetat që kanë mbijetuar në Ulqin për breza dhe që janë ruajtur nga gratë punëtore të Ulqinit.
Ky tekst u krijua në kuadër të projektit “Kultura e kuzhinës: të gjitha shijet e Ulqinit”, i cili financohet nga Ministria e Kulturës dhe Medias, nga Fondi për Nxitje të Pluralizmit dhe Diversitetit të Medias. Përmbajtja e këtij teksti është përgjegjësi e vetme e OJQ-së “Ul info” dhe nuk pasqyron domosdoshmërisht pikëpamjet e Ministrisë.
