Sot turizmi është bërë shkencë, dhe një nga postulatet e tij është se përmbajtja e ofertës tregon cilësinë e destinacionit. Edhe nëse çmimet janë të përshtatshme për atë që ofrohet, disponimi i mysafirëve është e plotë. Një mysafir i kënaqur është qëllimi suprem i turizmit dhe sigurisht reklama më e mirë.
Në Ulqin, turizmi zhvillohet në mënyrë të organizuar për gati një shekull. Përveç bukurisë unike natyrore dhe dy qyteteve të vjetra, Kalasë dhe Shasit, pronarët e restoranteve dhe hoteleve të Ulqinit kohët e fundit u ofrojnë gjithnjë e më shumë mysafirëve dhe vizitorëve të tyre specialitete nga kuzhina lokale. Megjithatë, kjo është larg mundësive dhe nevojave reale si të ulqinakëve ashtu edhe të mysafirëve të tyre.
Në një kohë kur turistët duan të shohin dhe përjetojnë gjërat autoktone dhe autentike, kur duan të ndiejnë frymën dhe shijet e destinacionit që vizitojnë, kur po bëhen përpjekje për të përmirësuar konkurrencën lokale, promovimi i identitetit gastronomik të Ulqinit bëhet i domosdoshëm për punonjësit vendas të turizmit. Sepse vetëm ai destinacion është i suksesshëm në të cilin kthehen mysafirët, pasi rruga drejt zemrave të tyre shpesh çon përmes stomakut.
Fakti që gastronomia e Ulqinit është e ndërthur në mënyrë të frytshme me vlerat tradicionale të lidhura me trendet e reja në turizëm: respektin për kulturën lokale, stilin e shëndetshëm të jetesës, veçantinë, qëndrueshmërinë dhe përvojën, i jep të gjitha këtyre një shtysë të fortë në mënyrë që në të ardhmen të jetë një nga shtyllat e industrisë turistike të këtij destinacioni.
Në fund të fundit, ky trend është bërë tashmë global. Organizata Botërore e Turizmit (OBT) parashikon që gastroturizmi do të ketë një shkallë rritjeje prej rreth 10 përqind në vit, gjë që e bën atë një nga sektorët me rritjen më të shpejtë të kësaj dege ekonomike. Sipas një ankete nga ky institucion, 62% e mysafirëve besojnë se rrugët gastro dhe punëtoritë e kuzhinës janë një pjesë kyçe e ofertës së një destinacioni. (M. Zrniq: Turizmi gastronomik si një formë e re e turizmit modern)
Ajo që është gjithashtu e rëndësishme është që mysafirët duan të dëgjojnë një histori se si përgatitet gjella, nga cilët përbërës, diçka interesante. Pra, gjithçka duhet të paketohet mirë. Turizmi është histori, emocion dhe përvojë.
Ulqini, me marinarët dhe kusarët e tij të famshëm, ullishtat shekullore dhe brendësinë e gjerë pjellore, lumin Buna dhe liqenin e Shasit, ka dhjetëra histori, legjenda dhe mite interesante që ngjallin imagjinatën dhe interesin e turistëve modernë, e cila është pjesë e historisë, kulturës së jetesës dhe trashëgimisë shpirtërore të këtij qyteti. Kjo ende nuk është bërë traditë kulinare e Ulqinit, e cila kombinon aftësitë e përgatitjes së gjellave të shijshme që janë përsosur me shekuj, nga të cilat ka mbi 300, gjë që është dëshmi e luksit të kuzhinës së Ulqinit.
Të dhënat nga Byroja Kombëtare e Statistikave – Monstat tregojnë se në vitin 2023, modeli i zhvillimit të turizmit vendas i bazuar kryesisht në banja dhe plazhe arriti kulmin dhe se që atëherë ka pasur një rënie në numrin e mysafirëve, bujtjeve, si dhe te ardhurave turistike, kështu që gastroturizmi po shfaqet si një nga asetet më të rëndësishme të ofertës turistike inovative të Ulqinit. Sepse magjia, tradita dhe bukuria e këtij destinacioni, ambienti mesdhetar dhe filozofia e jetës ndihen ndoshta më së miri dhe më efektivisht përmes specialiteteve kulinare dhe aftësive gastronomike të kuzhinierëve dhe amvisave të Ulqinit.
Ky tekst u krijua në kuadër të projektit “Shijet e Ulqinit për mirëkuptim më të mirë”, për të cilin u siguruan fonde përmes Programit “Së bashku për të mirën e përbashkët” – “Forcimi i besimit të qytetarëve në institucione dhe ndërtimi i komuniteteve rezistente”, i cili zbatohet nga UNDP, UNICEF dhe UNESCO, në bashkëpunim me Qeverinë e Malit të Zi. Mbështetja për OJQ-të dhe grupet joformale për zbatimin e iniciativave ofrohet nga “Juventas”. Programi financohet nga Fondi i Ndërtimit të Paqes i OKB-së.
