Tivari dhe Ulqini: Shën Gjergji – NJË NGA SIMBOLET E NDËRKULTURALIZMIT

Një nga festat që respektohet nga qytetarët e Tivarit dhe Ulqinit, ndërsa të shumtë janë edhe ato që e kremtojnë, është Shën Gjergji (më 23 prill sipas kalendarit të ri, më 6 maj sipas të moçmit). Bëhet fjalë për adetin e vjetër, për të cilin besohej se simbolizonte kufirin në mes dimrit dhe verës. Më vonë ai u lidh me Shën Gjergjin, mbrojtësin e Krishterë të bujqve, tokës, të korrave dhe bagëtisë, i njohur për nga legjenda e vrasjes së dragoit.

Është adet që atë ditë të lahet fytyra me ujë në të cilin ka lule, hahet buka, djathi i njomë, qepët dhe fiqtë. Mbi portën hyrëse të shtëpisë, një natë para Shën Gjergjit, varen kurorat e thurura nga lulet, e të cilët, siç besohet, i mbrojnë familjarët dhe sjellin mirëqenie dhe pasuri gjatë vitit. Fëmijët mbajnë hajmali nga bimët pranverore.

Edhe muslimanët festuan “Gjergjin e jeshil” dhe në Perandorinë Otomane shpesh e quanin (H)ederlez. Arqipeshkvi i Tivarit Marin Bici njofton Romën në vitin 1610 se “në kisha për Shën Gjergj vërehen më shumë muslimanë se katolikë”. Sufitë e lidhnin me “të Gjelbrin” – hazreti Hidrin, njeriun e shenjtë në islam, të pajisur me dije të veçanta. Mirëpo, mësuesit musliman tregonin se “këto nuk janë adete fetare por popullore”. Mërrkotasit për Shën Gjergj drekojnë jashtë shtëpisë dhe pa rroba dimërore me shpresë se do të vijë vera e nxehtë. Çobanët vjelin atë ditë lulen e Gjergjit para perëndimit të diellit të cilën e grimcojnë hollë dhe ia japin bagëtisë.

Me solemnitet të veçantë u shënonte kjo ditë (Ederlezi) tek Romët dhe Egjiptianët e Ulqinit dhe Tivarit, të cilët herët në mëngjes i stolisnin shtëpitë e tyre me lule dhe degë të lulëzuara dhe e bënin ritin e larjes duke besuar se në këtë mënyrë i shporrin të gjitha të këqijat e vitit të kaluar.

Përndryshe, Shën Gjergji ishte mbrojtësi i qytetit të Tivarit, të cilit iu dedikua katedralja nga shekulli 12 në Tivar të Moçëm. Ajo për shekuj me radhë ishte seli e Arqipeshkvisë, qendre e jetës shpirtërore, arsimore dhe kulturore e qytetit dhe rajonit.

Katedralja më e madhe nga periudha venedikase në këtë pjesë të bregdetit u shndërrua dhe u riemërua në Xhaminë e Sulltan Ahmedit, e cila ishte krenaria e muslimanëve të Tivarit.

Në komunën e Ulqinit ekziston fshati Shën Gjergj, në bregun e lumit Buna.

Në maj banorët e Shestanit, në shpatet e Rumisë në Krajë, ardhjen e pranverës e kremtojnë duke stolisur trungjet e reja – banirët, të bindur se ky ritual sjell plleshmëri, pjellshmëri, sukses në punë dhe në jetë.

(Ky tekst u krijua në kuadër të projektit të promovimit të ndërkulturalizmit në Ulqin dhe Tivar, të cilin e financon Ministria e Administratës Publike, Shoqërisë Digjitale dhe Mediave, nga Fondi për nxitjen e pluralizmit mediatik dhe shumëllojshmërisë së mediave.)

Leave a Reply

Your email address will not be published.

KONCERT “ZAUSTAVITE RAT – NDALENI LUFTËN”

Media for All: NË ULQIN MBAHET KONFERENCA E MEDIAVE RAJONALE

Horizonti i Ri: TUBOHEN PËRFAQËSUESIT E MEDIAVE KRYESORE NË GJUHËN SHQIPE

TAEKWONDO ULQINI: TETË MEDALJE NGA TURNEU NË SARAJEVË

Të shtunën me datë 24.09.2022 në Sarajevë u mbajtë turneu ndërkombëtarë “Hadzici friends” në sportin e Taekwondo-së për të dy disciplinat, Ndeshje dhe Forma. Ky aktivitet i Taekwodo-së mblodhi 480 sportist, 41 ekipe nga 5

TAEKWONDO ULQINI: TETË MEDALJE NGA TURNEU NË SARAJEVË
TAEKWONDO ULQINI: TETË MEDALJE NGA TURNEU NË SARAJEVË

Të shtunën me datë 24.09.2022 në Sarajevë u mbajtë turneu ndërkombëtarë “Hadzici friends” në sportin e Taekwondo-së për të dy disciplinat, Ndeshje dhe Forma. Ky

Harasani: KRYEMINISTRI ABAZOVIQ MAHNITI TË PRANISHMIT NË KOMBET E BASHKUARA DHE NA BËRI KRENAR
Harasani: KRYEMINISTRI ABAZOVIQ MAHNITI TË PRANISHMIT NË KOMBET E BASHKUARA DHE NA BËRI KRENAR

Zëvendës Sekretari i Përgjithshëm i Qeverisë së Malit të Zi, mr Ilir Harasani, i cili është pjesë e delegacionit shtetëror që ndodhet për vizitë zyrtare

Organizata turistike: NË ULQIN MBI KATËR MIJË TURISTË, POTHUAJSE TË GJITHË TË HUAJ
Organizata turistike: NË ULQIN MBI KATËR MIJË TURISTË, POTHUAJSE TË GJITHË TË HUAJ

Këto ditë në rivierën e Ulqinit po qëndrojnë 4.139 mysafirë, njoftuan nga Organizata Turistike. Numri më i madh i turistëve pushon në akomodime private, 2,923,

Hotel “Mediteran”: SHITJA E INVENTARIT – SHUMË E VOLITSHME
Hotel “Mediteran”: SHITJA E INVENTARIT – SHUMË E VOLITSHME

Duke filluar nga 999 euro për çelës – Ti merr gjithçka brenda. +382 69 154180 Hotel Mediteran Ulcinj – Ulqin https://www.facebook.com/photo?fbid=5362660407189709&set=pcb.5362662537189496

Komuna: PUNËTORIA KREATIVE ME RASTIN E DITËS SË SHTETIT EKOLOGJIK
Komuna: PUNËTORIA KREATIVE ME RASTIN E DITËS SË SHTETIT EKOLOGJIK

Me rastin e shënimit të 31-vjetorit të shpalljes së Malit të Zi shtet ekologjik, në organizim të Sekretariatit për Bujqësi, Zhvillim Rural dhe Ekologji, të